Nhiều không gian nhà ở, văn phòng hay showroom dù sử dụng đèn LED hiện đại nhưng vẫn gây chói lóa, mỏi mắt, nhức đầu, ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm và hiệu suất làm việc. Nguyên nhân thường không nằm ở công suất hay độ sáng, mà đến từ chỉ số UGR. Vậy UGR là gì, bao nhiêu là phù hợp và vì sao cần quan tâm khi thiết kế chiếu sáng? Trong bài viết này, DMT Light sẽ giúp bạn hiểu rõ khái niệm, các tiêu chuẩn khuyến nghị theo từng không gian và hướng dẫn giải pháp giảm chói hiệu quả, giúp ánh sáng dễ chịu và thân thiện với thị giác.
1. Hiện tượng chói lóa là gì? Vì sao ánh sáng chói gây khó chịu cho mắt?
Chói lóa (Glare) là hiện tượng thị giác xảy ra khi có sự chênh lệch lớn về độ chói giữa vật thể đang quan sát với nền xung quanh hoặc do nguồn sáng có cường độ quá mạnh chiếu trực tiếp vào mắt. Khi mắt tiếp xúc với độ chói cao, làm các cơ võng mạc phải điều tiết liên tục dẫn đến hiện tượng chảy nước mắt, đau nửa đầu dẫn và suy giảm thị lực về lâu dài.
Chính vì những tác động ảnh hưởng tiêu cực cho thị lực, việc kiểm soát độ chói trong thiết kế chiếu sáng trở nên vô cùng quan trọng. Và chỉ số UGR ra đời để làm chuẩn đo lường, đánh giá mức độ chói lóa của hệ thống đèn. Vậy UGR là gì và tại sao quan trọng hãy cùng tìm hiểu trong phần tiếp theo.
2. Chỉ số UGR là gì? Vì sao UGR lại quan trọng trong thiết kế chiếu sáng?
Trong thiết kế chiếu sáng hiện đại, ánh sáng không chỉ cần đủ sáng mà còn phải dễ chịu cho mắt. Rất nhiều không gian nhà ở, văn phòng, showroom hay công trình thương mại gặp tình trạng chói lóa, gây mỏi mắt, nhức đầu nhưng lại không rõ nguyên nhân. Một trong những yếu tố kỹ thuật quan trọng quyết định điều này chính là chỉ số UGR.
2.1. UGR là chỉ số gì?
Chỉ số UGR (Unified Glare Rating) hay chỉ số chống chói UGR được biết đến là một thước đo định lượng về mức độ chói khó chịu của các nguồn sáng trong một không gian nội thất. Chỉ số này được Ủy ban Quốc tế về Chiếu sáng (CIE) thiết lập để đánh giá mức độ gây chói của đèn điện đối với người sử dụng.
Thang giá trị UGR sẽ nằm trong khoảng từ 5 – 40. Dưới đây là bảng xếp hạng mức độ chói UGR mà bạn có thể tham khảo:
| Chỉ số UGR | Mức độ chói |
| UGR <10 | Độ chói không đáng kể |
| UGR 10-16 | Chói thấp, ánh sáng dễ chịu |
| UGR 16-19 | Chói vừa phải, phù hợp |
| UGR 19-22 | Chói hơi cao, cần cân nhắc |
| Trên 22 | Chói cao, gây khó chịu |
Như vậy: Chỉ số càng thấp, độ chói lóa càng ít, đồng nghĩa với việc bộ đèn đó càng êm dịu cho mắt. Ngược lại, giá trị UGR cao sẽ tạo ánh sáng chói và khó chịu cho mắt.
2.2. Vì sao chỉ số UGR lại quan trọng trong hệ thống chiếu sáng?
Trong chiếu sáng kỹ thuật và dân dụng, chỉ số UGR được xem như một “bộ lọc” bảo vệ thị giác, giúp kiểm soát mức độ chói lóa của ánh sáng. Việc lựa chọn hệ thống chiếu sáng có UGR phù hợp giúp mang lại lợi ích thiết thực như:
- Bảo vệ thị lực: Giảm thiểu nguy cơ cận thị và các bệnh lý về mắt.
- Tăng hiệu suất làm việc: Một không gian không bị chói giúp nhân viên văn phòng tập trung hơn, giảm sai sót.
- Tạo sự thư giãn: Trong nhà ở, ánh sáng có UGR thấp giúp tâm trí thả lỏng, tạo cảm giác ấm cúng.
- Tiêu chuẩn thi công: Các dự án cao cấp (văn phòng hạng A, bệnh viện, trường học) đều bắt buộc phải tuân thủ các ngưỡng UGR nhất định.
Vì vậy mà trong các thiết kế chiếu sáng, việc điều chỉnh UGR phù hợp không chỉ giảm thiểu mức độ chói gây khó chịu cho thị giác mà còn tạo nên không gian chiếu sáng đảm bảo an toàn, dễ chịu và nâng cao hiệu quả học tập, làm việc.
3. Công thức tính chỉ số chống chói UGR
Công thức tính UGR được CIE phát triển dựa trên nhiều yếu tố ảnh hưởng đến cảm giác chói lóa của mắt người. Công thức cơ bản của chỉ số UGR như sau:
UGR = 8 log₁₀ [(0.25/Lb) × Σ(L²×ω/p²)]
Trong đó:
- Lb: Độ chói nền (background luminance) – cường độ sáng của môi trường xung quanh, đo bằng cd/m²
- L: Độ chói của từng bóng đèn trong tầm nhìn, đo bằng cd/m²
- ω: Góc khối (solid angle) mà nguồn sáng chiếm giữ trong tầm nhìn của người quan sát
- p: Chỉ số vị trí Guth của mỗi nguồn sáng riêng lẻ, phản ánh vị trí của đèn so với hướng nhìn
Trên thực tế thì các hãng cung cấp đèn chất lượng thường có bảng tra cứu UGR của từng sản phẩm. Đồng thời, các đơn vị thiết kế ánh sáng cũng sử dụng phần mềm chuyên dụng như Dialux, Relux,.. để hỗ trợ tính toán chỉ số này một cách chính xác.
4. Chỉ số UGR được khuyến nghị theo từng không gian
Mỗi không gian sẽ có yêu cầu chiếu sáng khác nhau và chỉ số UGR được khuyến nghị thay đổi tùy theo mục đích sử dụng và tính chất công việc. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết về chỉ số chống chói ugr phù hợp cho các loại không gian phổ biến.
| Nhóm không gian | Môi trường hoạt động | UGR khuyến nghị |
| Văn phòng & Thiết kế | Phòng đồ họa, thiết kế chuyên nghiệp | 16 |
| Các phòng làm việc chung, đánh máy, xử lý dữ liệu | 19 | |
| Phòng họp, Bàn tiếp tân | 19 | |
| Phòng hồ sơ, khu vực đi lại trong văn phòng | 19 | |
| Phòng lưu trữ | 25 | |
| Khu vực chung | Tiền sảnh, Phòng đợi, Phòng nghỉ | 22 |
| Phòng tập thể dục, Nơi kiểm tra chung | 22 | |
| Cầu thang, thang cuốn, Băng tải, Căng tin | 25 | |
| Hành lang và các khu vực đi lại | 28 | |
| Công nghiệp sản xuất | Kiểm tra chất lượng sản phẩm | 19 |
| Làm việc trên các máy gia công (Bào, soi, mài, cắt, khoan…) | 19 | |
| Đánh bóng, sơn, làm đồ mộc tinh xảo | 22 | |
| Chọn gỗ bọc, chạm, khảm | 22 | |
| Xưởng cưa | 25 | |
| Chế tạo ô tô | Sơn, sửa, kiểm tra chi tiết | 16 |
| Sản xuất ghế ngồi, Kiểm tra hoàn thiện | 19 | |
| Làm thân xe và lắp ráp | 22 | |
| Buồng phun sơn, đánh bóng | 22 |
5. So sánh chỉ số UGR và các thông số chiếu sáng khác
Rất nhiều người thường nhầm lẫn giữa chỉ số UGR với các thông số chiếu sáng khác nhau như CRI, độ rọi (lux) và công suất. Khi lựa chọn đèn LED phù hợp, bạn cần hiểu rõ sự khác biệt giữa các chỉ số này.
Dưới đây là bảng so sánh giữa UGR và các thông số khác giúp bạn dễ dàng hình dung:
| Thông số | Đơn vị | Đặc điểm | Tác động đến người dùng |
| UGR | Chỉ số 0 -30 | Đánh giá độ chói lóa trong không gian | Quyết định đến sự dễ chịu và thoải mái của mắt. |
| Lux | Lx | Đo độ rọi của lượng ánh sáng chiếu trên một bề mặt | Đảm bảo đủ độ sáng không gian. |
| CRI | Ra (0-100) | Đo độ trung thực của vật thể dưới ánh sáng. | Ảnh hưởng đến độ đẹp, tự nhiên của màu sắc. |
| Lumen | lm | Đo tổng sản lượng ánh sáng từ nguồn sáng phát ra | Cho biết đèn sáng mạnh hay yếu. |
| CCT (nhiệt độ màu) | Kelvin (K) | Xác định rõ sắc thái ấm, trung tính, lạnh. | Tạo ra không gian phù hợp với nhịp sinh học. |
| Watt | W | Lượng điện năng tiêu thụ. | Quyết định chi phí tiền điện và khả năng tiết kiệm năng lượng. |
Mối quan hệ giữa các thông số này:
- UGR với Lux: Một không gian có độ rọi Lux quá cao mà không kiểm soát tốt UGR sẽ gây ra tình trạng “thừa sáng nhưng chói mắt”, khiến người dùng rất nhanh mỏi mắt.
- UGR với Lumen: Lumen của đèn càng lớn thì nguy cơ gây chói (UGR cao) càng mạnh nếu không có các phụ kiện quang học như chóa đèn hoặc tấm tán quang để điều hướng ánh sáng.
- UGR với Watt: Dù không quyết định trực tiếp chỉ số UGR, nhưng có thể ảnh hưởng gián tiếp đến độ chói thông qua lượng ánh sáng phát ra. Một đèn LED 18W được thiết kế chống chói tốt vẫn có thể đạt UGR 16, trong khi đèn LED 9W thiết kế kém lại có thể gây chói mạnh với UGR lên đến 25.
>>>Xem thêm: Watt Là Gì? 1kW Bằng Bao Nhiêu W? Cách Tính Điện năng tiêu thụ
6. Cách hạn chế độ chói lóa là gì?
Làm thế nào để giảm thiểu độ chói cho ngôi nhà hoặc văn phòng của bạn? Dưới đây là 3 giải pháp tối ưu có thể giúp ích đến bạn:
6.1. Lắp đèn đúng kỹ thuật để giảm độ chói
Cách lắp đặt đèn ảnh hưởng trực tiếp đến chỉ số UGR và cảm giác thoải mái của người sử dụng. Do đó, bạn cần áp dụng nguyên tắc quan trọng để giảm độ chói hiệu quả.
- Góc chiếu: Tránh lắp đèn trực tiếp trên đỉnh đầu ở những nơi ngồi làm việc lâu.
- Độ cao: Treo đèn cao hơn tầm mắt nhìn ngang sẽ giúp giảm chói trực tiếp.
- Hướng sáng: Sử dụng chiếu sáng gián tiếp (hắt trần, hắt tường) để ánh sáng tỏa đều thay vì chiếu thẳng xuống.
6.2. Sử dụng trần xuyên sáng để phân bố ánh sáng đồng đều
Trần xuyên sáng kết hợp với hệ thống LED bên trong tạo ra một “nguồn sáng bề mặt” khổng lồ. Điều này làm giảm mật độ độ chói tại một điểm, giúp chỉ số UGR đạt mức lý tưởng nhất (thường < 16).
6.3. Sử dụng đèn LED chống chói chuyên dụng
Đèn LED chống chói hiện nay được thiết kế với công nghệ kiểm soát ánh sáng để đạt chỉ số UGR thấp mà vẫn đảm bảo độ sáng phù hợp. Dưới đây là các công nghệ chống chói trong đèn LED hiện đại:
- Tấm khuếch tán quang học: Đây là lớp vật liệu đặc biệt (thường là PMMA, PC hoặc PS) giúp phân tán ánh sáng đều đặn. Tấm khuếch tán chất lượng cao có thể giảm độ chói bề mặt đèn xuống 70-80% so với LED trần.
- Thiết kế chóa đèn và góc chiếu: Chóa đèn được tính toán kỹ lưỡng để che chắn LED, ngăn ánh sáng chiếu trực tiếp ra ngoài ở các góc nhìn thường xuyên. Góc chiếu rộng (90-120 độ) giúp phân tán ánh sáng tốt hơn góc chiếu hẹp, giảm cảm giác chói tập trung.
- Công nghệ Anti-glare lens: Những thấu kính này có bề mặt được xử lý đặc biệt để tái phân bố ánh sáng, loại bỏ các điểm sáng cường độ cao gây chói.
>>>Tham khảo ngay các mẫu đèn pha LED chống chói an toàn đáng mua nhất hiện nay
7. Các câu hỏi thường gặp về chỉ số UGR và chống chói
Bên cạnh việc hiểu chỉ số UGR là gì, nhiều khách hàng khi lựa chọn giải pháp chiếu sáng tại DMT Light thường có những thắc mắc cụ thể về quá trình sử dụng. Dưới đây là giải đáp chi tiết:
7.1. Đèn LED điện giúp chống chói được bao lâu?
Khả năng chống chói của đèn LED không bị “mất đi” theo thời gian như nhiều người lầm tưởng. Bởi yếu tố chống chói không phụ thuộc vào tuổi thọ chip LED mà phụ thuộc vào thiết kế quang học của đèn
Với đèn LED chất lượng cao, tính năng chống chói có thể duy trì suốt vòng đời đèn, thường từ 25.000 – 50.000 giờ sử dụng.
7.2. Đèn LED có tính năng điều chỉnh độ sáng (Dimming) có giảm chói không?
Câu trả lời là CÓ. Khi bạn giảm độ sáng (Dim down), cường độ ánh sáng phát ra từ bề mặt đèn giảm xuống, từ đó làm giảm chỉ số UGR tại thời điểm đó.
7.3. Ánh sáng trắng hay ánh sáng vàng giúp giảm chói tốt hơn?
Bạn có thể tùy chỉnh độ sáng phù hợp với không gian và nhịp sinh học. Ví dụ, ánh sáng vàng ấm (2700K-3000K) giúp mắt dễ chịu hơn, thích hợp cho không gian nghỉ ngơi, thư giãn. Ánh sáng trung tính (3500K-4000K) thích hợp bật khi cần tập trung.
7.4. Đèn LED giá rẻ có gây chói mắt không?
CÓ. Các dòng đèn LED giá rẻ thường cắt giảm chi phí ở bộ phận quang học. Đèn giá rẻ thường không được kiểm định UGR và thường có chỉ số này > 25, gây mỏi mắt và đau đầu nếu sử dụng lâu dài.
>>>Để tránh mua đèn LED giá rẻ, mời bạn tham khảo 7 loại đèn led trên thị trường tốt nhất hiện nay
Hiểu rõ chỉ số UGR là gì không chỉ giúp bạn tối ưu hóa thiết kế chiếu sáng mà còn là cách để bạn chăm sóc sức khỏe cho chính mình và người thân. Một không gian ánh sáng chất lượng không chỉ là sáng, mà phải là sáng một cách dễ chịu. Hy vọng bài viết này đã giúp bạn có cái nhìn sâu sắc hơn về hiện tượng chói lóa và cách kiểm soát chỉ số chống chói UGR hiệu quả.
Tại DMT Light, chúng tôi cam kết mang đến những giải pháp chiếu sáng đạt tiêu chuẩn UGR khắt khe nhất, giúp nâng tầm không gian sống của bạn.
Hãy liên hệ ngay với DMT Light 0901.116.123 để được tư vấn các dòng đèn LED tiêu chuẩn UGR < 19 chuyên nghiệp nhất!
